محمد اسلامی معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی در دیدار با اعضای مجمع نمایندگان استان گیلان در مجلس شورای اسلامی گفت: فناوری هستهای دارای ابعاد متعدد و گستردهای است که واقعاً در مسیری حرکت نکرده که در زندگی مردم و اقتصاد کشور استفاده شود؛ در دوره مدیریت فعلی سازمان انرژی اتمی سعی خود را کردیم تا با برنامهریزیهای دقیق، فناوری هستهای را در زندگی مردم و در اقتصاد کشور مورد استفاده قرار دهیم.
وی تصریح کرد: تا پیش از این، دانش و فناوری هستهای در حالت سیاسی و امنیتی و عمدتاً بر روی غنیسازی متمرکز شده بود و همه فناوری هستهای را بیشتر به عنوان غنیسازی میشناختند و با توجه به این روند دشمنان و غربیها نیز به صورت مرتب بر روی این موضوع جوسازی میکردند که ایران به سمت ساخت بمب اتمی در حال حرکت است، در دوره مدیریت فعلی سعی کردیم رویه خود را تغییر داده و برنامهریزی جدیدی برای استفاده از دانش هستهای در ابعاد مختلف داشته باشیم.
اسلامی تاکید کرد: برای دستیابی به این مهم و در مرحله نخست سند راهبردی و جامع برای توسعه ۲۰ ساله صنعت هستهای تهیه کردیم که پس از تصویب در فروردین ماه توسط رئیس جمهور رونمایی شد. این سند جامع دارای چند سند پیوست است که میتوان به برق هستهای با تاکید بر احداث ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه جدید اشاره کرد؛ همچنین بر اساس آن کشور را قطببندی کردیم و بر اساس آن نیازها و پتانسیلهای کشور شناسایی شد و با بررسی سندهای طرح جامع حمل و نقل لجستیکی وزارتخانههای راه و شهرسازی و دادههای جهاد کشاورزی، با همت دکتر شیرمردی، سند پرتودهی محصولات کشاورزی کشور را استخراج کردهایم تا بتوانیم دانش هستهای را وارد بخشهای مختلف نظیر اقتصاد، کشاورزی و معیشت مردم کنیم.
معاون رئیس جمهور افزود: یکی از نکات مهم و مورد توجه در این سازمان، بحثهای مربوط به حوزههای تحقیق، توسعه و نتایج دستاوردهای تحقیقاتی سازمان است تا بتواند در بخشهای مختلف کشور استفاده شود که خوشبختانه در این مسیر حوزههای پسماند، آب و خاک نیز مورد توجه قرار گرفته است.
وی بیان کرد: نکته بسیار مهمتر نیز بحث رادیوداروهاست که در بخش سلامت مورد توجه قرار گرفته و برنامه توسعهای برای رادیوداروها تعریف شده و به صورت گسترده در حال انجام طرحهای این بخش هستیم. اکنون تعدادی از رادیوایزوتوپها در دنیا وجود دارد که فوقالعاده گران قیمت و راهبردی هستند اما متأسفانه آنها را در اختیار ایران قرار نمیدهد که برای حل این مشکل و دستیابی به تولید رادیودارو، اقدام به سرمایهگذاری کردهایم و خوشبختانه توانستهایم به ساخت و تولید تعداد زیادی از رادیوداروها دست یابیم در حالیکه اگر قادر به تولید داخلی نبودیم، نمیتوانستیم در شرایط تحریم و شیوع بیماری کرونا این داروها را از بازارهای بینالمللی تهیه کنیم.
اسلامی توضیح داد: سالانه یک میلیون نفر از رادیوداروهای ساخت سازمان انرژی اتمی ایران استفاده میکنند و این داروها روزانه در حدود ۲۰۵ مرکز پزشکی هستهای توزیع میشود و خوشبختانه در حال گسترش این پروژه هستیم.
رئیس سازمان خاطرنشان کرد: نکته حائز اهمیت این است که بتوانیم چنین برنامههایی را با استفاده از شیوههای گوناگون تأمین مالی و مشارکت بخش خصوصی پیش ببریم. زنجیره تأمین این سرمایهگذاریها را باید فراهم کنیم بنابراین هم مدل مالی و هم زنجیره تأمین این برنامه بسیار مهم است و باید توجه داشت که کشورهای مختلف دستگاههای مورد نیاز نظیر شتابدهنده، سامانههای اشعه گاما و … را به ما نمیدهند که با توجه به نمونههای موجود در کشور، اقدام به بومیسازی این دستگاهها کرده و با الهام از مهندسی معکوس این کار را انجام دادهایم و بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، قرار است نخستین سری از این دستگاهها از مردادماه به بعد مورد بهرهبرداری قرار گیرد و امیدوارم با تکثیر آنها بتوان نسبت به استفاده از دانش هستهای در بخشهای مختلف اقدام کرد.
وی با اشاره به استفاده از دانش هستهای پلاسما درمانی گفت: بخش دیگری که باید نسبت به آن توجه نشان داد؛ محور پلاسماست بهطوریکه استفاده از پلاسمای سرد را برای پلاسماتراپی در درمان بیماری سرطان عملیاتی کردیم.
وی ادامه داد: همچنین توانستیم برای سمزدایی از پسته و از بین بردن آفت این محصول از پلاسما استفاده کنیم که دستگاه نمونه صنعتی آن ساخته شده و اکنون در حال گسترش این طرح هستیم و لازم به ذکر است این سیستم به صورت فعال در حال کار است.
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران تاکید کرد: این موارد مهم به عنوان ۴-۵ فصل اساسی در سند برنامه این سازمان هدفگذاری شده و قابلیت استفاده در جغرافیای کشور را با توجه به اطلس تهیه شده، داراست. در این زمینه گیلان به عنوان یکی از استانهای مورد نظر انتخاب و در زمین تهیه شده، طراحیهای مورد نیاز در حال اجراست و امیدواریم به زودی دستگاههای بومیسازی شده، ساخته و آماده بهرهبرداری شود.
اسلامی تاکید کرد: مهمترین برنامه ما ساخت این دستگاههاست تا بتوانیم در سایتهای در نظر گرفته شده در استانهای مختلف نصب کنیم. بنابراین برای اجرای آن باید یک زمانبندی ۲ ساله در نظر گرفت تا بتوان به این هدف دست یافت.
رئیس سازمان بیان کرد: امیدواریم بودجه احداث این سایت هرچه زودتر تخصیص یابد تا بتوانیم قرارداد را منعقد کرده و هرچه سریعتر پروژه را اجرایی کنیم.
وی خواستار پیگیری موضوعات مطرح شده توسط مدیر عامل شرکت توسعه کاربرد پرتوها شد و گفت: دکتر شیرمردی و مجموعه تیم شرکت توسعه کاربرد پرتوها، موضوع شیرابه سایت زباله سراوان را در بازدید میدانی مورد بررسی داده و نسبت به تهیه تصویر واضح، دقیق و مهندسی با توجه به مقیاس بزرگ اقدام کرده و نتیجه بررسیها را به سازمان انرژی اتمی ارائه دهند.
معاون رئیس جمهور همچنین خواستار بررسی روشهای مقابله با آفت مگس زیتون به عنوان یکی از خواستههای نمایندگان استان گیلان شد و گفت: اکنون مقابله با آفت مگس مدیترانه در شمال کشور و استان مازندران آغاز شده و بر روی یک مزرعه ۱۴۰ هکتاری متعلق به بنیاد مستضعفان این کار انجام شد؛ برای مقابله با مگس زیتون نیز میتوان از مزارع بزرگ سازمانها در استان گیلان استفاده کرد تا ارزیابیها لازم صورت گیرد. همچنین در مورد مبارزه با آفت کیوی به عنوان یکی از خواستههای نماینده شهرستان تالش نیز نیز باید این اقدامات انجام و بررسی شود که آیا میتوان آفات کیوی را با استفاده از اشعه گاما از بین برد یا خیر.
وی تصریح کرد: یکی از موضوعات و خواسته بسیار مهم نمانیدگان و مردم استان گیلان، حل معضل زبالههای سروان و شیرابه آنهاست زیرا روزانه ۱۵۰۰ تن زباله در کل استان تولید شده و بر حجم زبالههای دپو شده میافزاید، باید در نظر داشت که با استفاده از دانش هستهای و پرتودهی میتوانیم تا ۳ میلیون لیتر شیرابه را تبدیل به کود کنیم البته برای انجام این طرح نیازمند چند دستگاه پروسس هستیم که یکی از آنها باید برای پرتودهی به شیرابه و دیگری برای تبدیل شیرابه به کمپوست استفاده شود.
وی درباره طرح استفاده از دستگاههای شتاب دهنده برای تصفیه شیرابه زبالهها در سراوان توضیح داد: این طرح به لحاظ اجرایی دارای ابعاد سنگینی است و باید روی این مساله به صورت علمی در شهر رشت و شهرهای اطراف بررسیهای دقیق صورت گیرد که با توجه به حجم عظیم زباله دپو شده در سراوان و همچنین حجم عظیم تولید روزانه زباله تولیدی باید مطالعات دقیقی انجام شود.
اسلامی تاکید کرد: برای حل معضل زبالهها در سروان باید واحد زباله سوز تهران و نوشهر و همچنین تنکابن مورد بررسی قرار گیرد و باید توجه داشت میتوان از تجارب سایت اصفهان که از چند دهه قبل مشغول به کار است؛ استفاده کرد زیرا در این شهر اصلاً معضل زباله و دپوی آن وجود ندارد.
وی گفت: باید راهکارها و راه حلها بهینه باشد و در عین حل شهرداریها نیز توان مالی در اختیار نداشته و نمیتوانند چنین معضلاتی را به راحتی حل کنند بنابراین برای حل معضل زبالهها و شیرابهها در سروان باید بررسیهای لازم صورت گیرد و برآورد دقیقی از هزینهها و نحوه اجرای این پروژه در سراوان تهیه شود.